Tính chỉ số BMI cho bé

Chỉ số BMI theo độ tuổi hoạt động khác ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ so với người lớn — một chỉ số BMI "cao" ở giai đoạn sơ sinh thường chỉ là nét bụ bẫm hoàn toàn bình thường. Đây là ước tính dựa theo chuẩn BMI theo độ tuổi của WHO, không phải công cụ chẩn đoán. Hãy trao đổi với bác sĩ nhi khoa nếu bạn có bất kỳ lo lắng nào về sự phát triển của bé.

Công cụ tính BMI cho bé như thế nào

Về bản chất, công thức không khác gì BMI của người lớn: lấy cân nặng (kg) chia cho bình phương chiều cao (mét). Nhưng con số đó chỉ có ý nghĩa khi đặt cạnh một đường tham chiếu phù hợp với lứa tuổi — vì vậy công cụ này so sánh chỉ số BMI vừa tính với đường trung vị BMI-theo-tháng-tuổi của WHO, được xây dựng riêng cho bé trai và bé gái từ sơ sinh đến 60 tháng.

Vì đường cong tăng trưởng thực tế của WHO có dạng khá phức tạp (dùng phương pháp LMS với độ lệch không đối xứng), công cụ ở đây dùng một cách xấp xỉ đơn giản hơn: nội suy giá trị trung vị theo tháng tuổi, rồi giả định độ phân tán quanh mức trung vị đó tỉ lệ thuận với một hệ số biến thiên cố định (khoảng 9,5% với bé trai và 10% với bé gái). Từ đó suy ra percentile gần đúng bằng phân phối chuẩn. Cách làm này cho một con số tham khảo khá sát, nhưng không thay thế được biểu đồ tăng trưởng đầy đủ mà bác sĩ nhi dùng trong sổ khám sức khỏe của bé.

Vài điều cần biết khi đọc kết quả

BMI ở trẻ nhỏ tăng khá nhanh trong năm đầu đời rồi giảm dần cho tới khoảng 5-6 tuổi mới bắt đầu đi lên trở lại — đây là quy luật sinh lý bình thường, không phải dấu hiệu bất thường. Một em bé 8-10 tháng tuổi bụ bẫm, có ngấn tay ngấn chân, hoàn toàn có thể nằm ở percentile cao mà vẫn khỏe mạnh bình thường.

Công cụ chỉ nhận số liệu từ 0 đến 60 tháng tuổi vì đây là khoảng WHO xây dựng chuẩn tăng trưởng dành riêng cho trẻ nhỏ; ngoài mốc 5 tuổi, cần chuyển sang chuẩn BMI-theo-tuổi cho trẻ lớn hơn (xem công cụ BMI cho trẻ em/thiếu niên bên dưới). Một điểm dữ liệu đơn lẻ cũng không nói lên nhiều — điều bác sĩ thường quan tâm hơn là xu hướng qua nhiều lần cân đo: bé có đang đi theo đúng "đường ray" tăng trưởng của mình hay lệch hẳn sang percentile khác trong thời gian ngắn.

Nếu bé sinh non, cần hiệu chỉnh theo tuổi hiệu chỉnh (tuổi tính theo ngày dự sinh) thay vì tuổi thực trong ít nhất 1-2 năm đầu, vì chuẩn WHO được xây dựng cho trẻ sinh đủ tháng.

Nguồn tham khảo

Đường trung vị BMI-theo-tuổi sử dụng trong công cụ này dựa trên Chuẩn tăng trưởng trẻ em của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO Child Growth Standards). Tại Việt Nam, Bộ Y tế cũng khuyến nghị theo dõi cân nặng, chiều cao của trẻ dưới 5 tuổi theo bộ chuẩn này trong chương trình chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em — xem thêm tại Cổng thông tin Bộ Y tế. Nếu bạn lo lắng về cân nặng hay chiều cao của bé, bác sĩ nhi khoa vẫn là người đánh giá chính xác nhất, dựa trên biểu đồ tăng trưởng theo dõi liên tục chứ không chỉ một lần đo.